बॅरिस्टर अनिरुद्ध धोपेश्वरकर -भाऊ पाध्ये

बॅरिस्टर अनिरुद्ध धोपेश्वरकर -भाऊ पाध्ये (010925)

सुखवास्तु कुटुंबातील असल्याने आर्थिक गरजा विनसायास भागल्या कि निवांत वेळ भेटतो.

विचारी मनासाठी हा निवांत वेळ अस्वस्थेच कारण ठरतो. 

जीवनाचा अर्थ काय? उद्देश काय? या प्रश्नांची समाधानकारक उत्तरं मिळत नाहीत. ही यातायात, उठाठेव कशासाठी हा प्रश्न वारंवार पडतो. त्यातून एक बैचैनी, अस्वस्थता येते.

(हीन मनोरंजनात भान हरपून जगण्यापेक्षा ही बैचैनी ठीक आहे. - वैयक्तिक मत)

वडिलांकडून वकिलीचा वारसा असलेला बॅरिस्टर अनिरुद्ध धोपेश्वरकर हा विदेशात वकिलीचं शिक्षण घेऊन आला आहे. उच्च न्यायालयात प्रॅक्टिस करत असताना त्याला जीवनाविषयी निराशा येते.

सुस्वरूप पत्नी प्रियवंदा आणि तीच नकली वागणं, वैचारिक मतभेद या सर्वांचा त्याला उबग येतो.

इथून कथानक सुरु होतं.... 

आयव्ही, क्लारा, रायसाहेब आणि अनिरुद्ध चित्रपट पाहायला जातात. आयव्ही च्या बाबतीत अन्याय होतो. तिला मदत म्हणून अनिरुद्ध सर्व काही सोडून दूरच्या खेड्यात मित्र चक्रपाणी याच्या घरी राहवयास जातो.

आयव्ही च पुढं काय होतं?

अनिरुद्ध आणि प्रियवंदा यांच्या पैकी कोणाचा जीवनविषयक दृष्टिकोन योग्य आहे?

अनिरुद्ध ने इतकं टोकाचं पाऊल घ्यायला नको होतं ना.... 

अनुत्तरीत राहणारे प्रश्न निर्माण करून, अस्वस्थ करणारी ही कादंबरी वाचली पाहिजे.

Everything is meaningless and Life is random इतपर्यंतचा विचार देऊन ही कादंबरी संपते. याच्या पुढचा टप्पा अल्बेर कामुने द मिथ ऑफ सिसिफ़स मध्ये आधीच सांगितला आहे. तो असा......

ONE MUST IMAGINE SISYPHUS HAPPY 

_ सिद्धेश्वर

💡पुस्तकातील उतारे

👉🏻माणसानं उगीच कशाला मोठं व्हायचं? मोठं झालं म्हणजे आपल्या आयुष्याला काहीतरी अर्थ प्राप्त होतो, असंच ना? आपले मानसन्मान व्हावेत, पुतळे उभारावेत, रस्त्यांना आपली नावं द्यावीत, थोडक्यात जगाला आपल्या अस्तित्वाची मुद्दाम जाणीव करून द्यावी, हे कोणी सांगितलंय?... आणि जगाला तरी तुमच्याविषयी इतका इंटरेस्ट कुठे असतो?

👉🏻कुणाच्याही मृत्यूविषयी काय बोलावं, हेच समजत नाही. दुःख करणंही समजत नाही. लोक आपल्या घरचं माणूस गेल्यावर पराकाष्ठेचे दुःखी होतात. आक्रोश करतात. ते दृश्य पाहून मी केवळ थिजून जातो. इतकी का माणूस ही भरवसा देण्यासारखी गोष्ट आहे?

पण, मी बोलत नाही. माणसाच्या निष्प्राण कलेवराला पाहून मी गाभ्यापासून हादरलेला असतो. एखादं प्रेत पाहता पाहता, मला वाटू लागतं, मीही त्याच जागी आहे. अशीच कळाहीन त्वचा. असाच गारठलेला देह. असेच पांढरे कवड्या झालेले डोळे. त्या वेळी माझं मलाच भय वाटतं. आपण संपणार हे असेच. ही जाणीव इतकी भेसूर वाटते, की मी सुन्न होतो.

प्रत्येक माणसाचं प्रेत मला असंच उद्ध्वस्त करत आलं आहे. 'मी कोण आहे?... हे शरीर मी का पांघरलं आहे? हे पांघरूण निघाल्यावर मी कुठे जाणार?' या प्रश्नांची उत्तरं गूढ आहेत. उत्तरं जुळवत राहणं म्हणजे निव्वळ भंपकपणा आहे.

मृत्यू अटळ आहे, ही गोष्ट सर्वांनाच माहीत आहे; परंतु मला ती जास्त माहीत आहे. आयुष्यातल्या कोठल्याही क्षणी मी त्याला नजरेआड करू शकत नाही. जणू, मला मिळालेला तो एक शापच. म्हणूनच मी माझ्या आयुष्याचा अर्थ शोधत बसलो नाही किंवा कोठच्यातरी उदात्त कल्पनेच्या कैफात स्वतःला हरवून बसलो नाही. सुख-दुःख, राग लोभ, फार काय, या कलेवराचा सचेतन स्थितीत होणारा दुसऱ्या सचेतन कलेवराशी समागम, हे सारंच ओंगळ आहे. अर्थशून्य आहे. निश्चेतन शरीराला समागम ठाऊक आहे काय? त्याला सुखसंवेदना ठाऊक आहेत काय? साराच अंधार ! सारंच शून्य पण तरीसुद्धा कधीतरी एक प्रश्न एकदमच उफाळून वर येतो. 'आयव्ही कुठे असेल आता?' तिची गैरहजेरीच फार जाणवते. वाटतं ती त्या पांगळ्या जनार्दनबरोबर बुद्धिबळाचा डाव खेळत असेल किंवा चक्रपाणिवहिनीला गहू निवडून देत असेल; पण या आठवणी काढण्यात आता स्वारस्य आहे काय? माझ्यापेक्षा डोक्यानं अधू असलेला तो जनार्दन बरा. त्याला वहिनी म्हणाली,

'जनार्दनभाओजी, तुझी आयव्ही गेली रे!'

'जाऊ दे. ती फुलं आणायची तीपण सुकायची. तिचा डाव उजव्या हातानं खेळता येईल आणि माझा डाव डाव्या हातानं खेळता येईल.'

आणि तो खदाखदा हसू लागला. हसता हसता बिछान्यावर लोळू लागला. मग, गंभीर होऊन पटाकडे पाहत, त्यानं खमीसाच्या कडेनं डोळे पुसले. डोक्यानं अधू असलेला जनार्दन.